{"id":371,"date":"2025-08-02T18:33:44","date_gmt":"2025-08-02T17:33:44","guid":{"rendered":"https:\/\/stjames.si\/pl\/?page_id=371"},"modified":"2026-04-21T20:39:17","modified_gmt":"2026-04-21T19:39:17","slug":"kaplica-sw-franciszka-ksawerego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stjames.si\/pl\/odwiedz-kosciol\/kaplica-sw-franciszka-ksawerego\/","title":{"rendered":"Kaplica \u015bw. Franciszka Ksawerego"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]Kaplica \u015bw. Franciszka Ksawerego, dobudowana w latach 1667\u20131670, jest jedynym zachowanym przyk\u0142adem baroku stiukowego (Stuckbarock) w Lublanie. Jej o\u015bmiok\u0105tna podstawa ozdobiona jest dynamicznym stiukiem, o\u015bmioma kariatydami, bogat\u0105 ornamentyk\u0105 ro\u015blinn\u0105 oraz kopu\u0142\u0105 z latarni\u0105, kt\u00f3ra do\u015bwietla wn\u0119trze. Kaplic\u0119 uzupe\u0142nia sze\u015b\u0107 du\u017cych obraz\u00f3w olejnych z 1726 roku, przedstawiaj\u0105cych sceny z \u017cycia \u015bwi\u0119tego, oprawionych w stiukowe ramy. Autor tych dzie\u0142 nie jest znany, lecz przypuszcza si\u0119, \u017ce s\u0105 one dzie\u0142em Daniele\u2019a Savoya. Obraz g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza, Apoteoza \u015bw. Franciszka Ksawerego<\/em>, zosta\u0142 namalowany przez Paula K\u00fchna w po\u0142owie XIX wieku.<\/strong>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row margin_top=”-30px”][vc_column][vc_single_image image=”200″ img_size=”full” alignment=”center” css=””][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_single_image image=”129″ img_size=”full” alignment=”center” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][vc_raw_html css=””]JTNDZGl2JTIwY2xhc3MlM0QlMjJhdWRpby1jb250cm9scyUyMiUzRSUwRCUwQSUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUzQ2J1dHRvbiUyMGNsYXNzJTNEJTIycmV3aW5kLWJ0biUyMiUyMG9uY2xpY2slM0QlMjJyZXdpbmRBdWRpbyUyOCUyN2F1ZGlvLWdiJTI3JTI5JTIyJTNFJTIwJTNDc3BhbiUyMGNsYXNzJTNEJTIyaWNvbiUyMiUzRSUyMCUzQ3N2ZyUyMHZpZXdCb3glM0QlMjIwJTIwMCUyMDI0JTIwMjQlMjIlM0UlMjAlM0Nwb2x5Z29uJTIwcG9pbnRzJTNEJTIyMTElMkMxMiUyMDIwJTJDNCUyMDIwJTJDMjAlMjIlM0UlM0MlMkZwb2x5Z29uJTNFJTIwJTNDcG9seWdvbiUyMHBvaW50cyUzRCUyMjQlMkMxMiUyMDEzJTJDNCUyMDEzJTJDMjAlMjIlM0UlM0MlMkZwb2x5Z29uJTNFJTIwJTNDJTJGc3ZnJTNFJTIwJTNDJTJGc3BhbiUzRSUwRCUwQSUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUzQyUyRmJ1dHRvbiUzRSUwRCUwQSUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUzQ2J1dHRvbiUyMGNsYXNzJTNEJTIycGxheS1idG4lMjIlMjBvbmNsaWNrJTNEJTIydG9nZ2xlQXVkaW8lMjglMjdhdWRpby1nYiUyNyUyQyUyN1BsYXklMjclMkMlMjdQYXVzZSUyNyUyQyUyMHRoaXMlMjklMjIlM0UlMEQlMEElMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlMjAlM0NzcGFuJTIwY2xhc3MlM0QlMjJpY29uJTIwcGxheS1pY29uJTIyJTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDc3ZnJTIwdmlld0JveCUzRCUyMjAlMjAwJTIwMjQlMjAyNCUyMiUzRSUwRCUwQSUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUzQ3BvbHlnb24lMjBwb2ludHMlM0QlMjI1JTJDMyUyMDE5JTJDMTIlMjA1JTJDMjElMjIlM0UlM0MlMkZwb2x5Z29uJTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDJTJGc3ZnJTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDJTJGc3BhbiUzRSUwRCUwQSUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUyMCUzQ3NwYW4lMjBjbGFzcyUzRCUyMmxhYmVsJTIyJTNFU3RhcnQlM0MlMkZzcGFuJTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDJTJGYnV0dG9uJTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDJTJGZGl2JTNFJTBEJTBBJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTIwJTNDYXVkaW8lMjBpZCUzRCUyMmF1ZGlvLWdiJTIyJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZzdGphbWVzLnNpJTJGd3AtY29udGVudCUyRnVwbG9hZHMlMkYyMDI2JTJGMDQlMkZTdEZyYW5jaXNfUEwubXAzJTIyJTNFJTNDJTJGYXVkaW8lM0U=[\/vc_raw_html][vc_column_text css=””]Kaplica zosta\u0142a dobudowana po p\u00f3\u0142nocnej stronie Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba w latach 1667\u20131670.<\/strong> Wej\u015bcie do niej prowadzi przez wielki \u0142uk z pierwszej kaplicy po stronie p\u00f3\u0142nocnej, przed prezbiterium. O\u015bmiok\u0105tna podstawa<\/strong> i podniesiona centralna kompozycja<\/strong> czyni\u0105 j\u0105 jedynym zachowanym przyk\u0142adem tzw. baroku stiukowego w Lublanie<\/strong>. Jej projekt architektoniczny opiera si\u0119 na modelach lombardzkich i weneckich, por\u00f3wnywalnych z dzie\u0142ami Diega Carlonego<\/strong> i jego warsztatu.<\/p>\n

Forma o\u015bmiok\u0105ta umo\u017cliwi\u0142a wyj\u0105tkowo bogat\u0105 i zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 dekoracj\u0119 stiukow\u0105<\/strong>, co rzadko jest mo\u017cliwe w przestrzeniach prostok\u0105tnych. Kaplic\u0119 wie\u0144czy kopu\u0142a w kszta\u0142cie o\u015bmiop\u0142atowej namiotowej konstrukcji, zako\u0144czona latarni\u0105. Wn\u0119trze podzielone jest na dwa poziomy: dolna kondygnacja ozdobiona jest stiukowymi ramami obraz\u00f3w<\/strong>, natomiast na g\u00f3rnym poziomie znajduj\u0105 si\u0119 okna r\u00f3wnie\u017c dekorowane stiukiem, zwie\u0144czone parami anio\u0142k\u00f3w (putti<\/em>) z kartuszami i herbami kraj\u00f3w prowincji. Kartusz nad o\u0142tarzem zawiera dedykacj\u0119 Karyntii z dat\u0105 1669.<\/p>\n

Naro\u017cniki przestrzeni<\/strong> s\u0105 zaakcentowane pilastrami, kt\u00f3re na wy\u017cszym poziomie przechodz\u0105 w niemal rze\u017abiarskie kariatydy<\/strong> \u2013 \u0142\u0105cznie osiem, rozmieszczonych na pi\u0119trze do\u015bwietlanym naturalnym \u015bwiat\u0142em. Pola sklepienia zdobi\u0105 r\u00f3\u017cnorodne motywy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 muszle, li\u015bcie akantu, ornamenty w kszta\u0142cie uszu oraz formy chrz\u0105stkowe. Dolne ramy wype\u0142niono obrazami na p\u0142\u00f3tnie, natomiast kartusze w kszta\u0142cie gruszki<\/strong> wewn\u0105trz kopu\u0142y pozosta\u0142y niezamalowane.<\/p>\n

Wn\u0119trze kaplicy wzbogacone jest wyj\u0105tkowo cennym zespo\u0142em artystycznym.<\/strong> Monumentalny o\u0142tarz kamienny, wykonany przez warsztat Franca Grumnika<\/strong> z Lublany, powsta\u0142 w latach 1709\u20131720. Ozdobiony jest ponad dziesi\u0119cioma marmurowymi rze\u017abami postaci naturalnej wielko\u015bci autorstwa w\u0142oskich rze\u017abiarzy barokowych.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym elementem o\u0142tarza jest mensa<\/strong>, podtrzymywana przez cztery figury m\u0142odych Afrykan\u00f3w, na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 rze\u017aba \u015bw. Franciszka Ksawerego w stroju kap\u0142a\u0144skim<\/strong>, upami\u0119tniaj\u0105ca jego nienaruszone relikwie przechowywane w Goa<\/strong>. Obok niego znajduj\u0105 si\u0119 serafin i cherubin, rze\u017aby Paola Gropellego<\/strong>. W 1719 roku dodano dwa marmurowe anio\u0142y w niszach, a w 1720 roku figury alegoryczne Europy i Afryki<\/strong> autorstwa Jacopa Contieriego<\/strong>. Na szczycie o\u0142tarza znajduje si\u0119 anio\u0142 z tr\u0105b\u0105<\/strong>, wykonany przez Angelo Puttiego<\/strong>.<\/p>\n

Kaplica wzbogacona jest sze\u015bcioma du\u017cymi obrazami olejnymi<\/strong>, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 cuda \u015bw. Franciszka Ksawerego i pochodz\u0105 z roku 1726<\/strong>. Cho\u0107 autor pozostaje nieznany, dzie\u0142a te przypisywane s\u0105 z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem Danielowi Savoyowi<\/strong>, malarzowi z Drezna, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na katolicyzm w\u0142a\u015bnie w tym ko\u015bciele.<\/p>\n

Obraz g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza<\/strong>, zatytu\u0142owany Apoteoza \u015bw. Franciszka Ksawerego<\/em>, namalowa\u0142 Paul K\u00fchn<\/strong> w po\u0142owie XIX wieku.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”2″ margin_top=”50px” margin_bottom=”-70px” padding_top=”60px” padding_bottom=”30px” css=”.vc_custom_1753614473478{margin-bottom: -70px !important;}”][vc_column]