{"id":434,"date":"2025-08-06T18:12:37","date_gmt":"2025-08-06T17:12:37","guid":{"rendered":"https:\/\/stjames.si\/pl\/?page_id=434"},"modified":"2025-08-09T21:18:25","modified_gmt":"2025-08-09T20:18:25","slug":"historia-kosciola","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stjames.si\/pl\/historia\/historia-kosciola\/","title":{"rendered":"Historia Ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column]

<\/span><\/div>
<\/div>\n\t\t\t\t
1. Chronologia wydarze\u0144 \u2013 budowa i wyposa\u017cenie ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba<\/span><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

XV wiek<\/h3>
\"\"<\/p>\n

Wczesnogotyckie pocz\u0105tki: Obecny barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi na miejscu ko\u015bcio\u0142a gotyckiego, zbudowanego przez kanonik\u00f3w augustia\u0144skich na pocz\u0105tku XV wieku.<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

8 maja 1598<\/h3>
Po\u0142o\u017cono kamie\u0144 w\u0119gielny pod kolegium. Budow\u0105 kierowa\u0142 brat jezuita Martin Vallorso, pochodz\u0105cy z W\u0142och.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

24 czerwca 1603<\/h3>
Prowincja\u0142 jezuit\u00f3w z Austrii, Alphons Carillo, dokona\u0142 konsekracji kolegium oraz dawnego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba. Jezuici zamieszkali w cz\u0119\u015bciowo uko\u0144czonym kolegium. Po jego ca\u0142kowitym uko\u0144czeniu w 1617 roku, jezuici jako pierwsi w Lublanie zrealizowali w\u0142oski idea\u0142 architektoniczny z nowoczesnymi dziedzi\u0144cami arkadowymi.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

5 grudnia 1603<\/h3>
Arcyksi\u0105\u017c\u0119 Ferdynand wyda\u0142 uroczysty akt fundacyjny dla kolegium jezuit\u00f3w w Lublanie.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1 maja 1613<\/h3>
Po\u0142o\u017cono kamie\u0144 w\u0119gielny pod nowy ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

15 listopada 1615<\/h3>
Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 uroczy\u015bcie konsekrowany. W ceremonii uczestniczy\u0142o wielu zaproszonych go\u015bci. Arcyksi\u0119cia Ferdynanda i arcyksi\u0119cia Maksymiliana reprezentowali opat klasztoru cysters\u00f3w z Viktringu, Jurij Reinprecht, oraz baron Marquardus von Egg.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

25 maja 1625<\/h3>
Biskup Lublany, Toma\u017e Hren, konsekrowa\u0142 trzy o\u0142tarze w p\u00f3\u0142nocnych kaplicach bocznych ko\u015bcio\u0142a. Dnia 3 czerwca konsekrowa\u0142 kolejne trzy o\u0142tarze po stronie po\u0142udniowej. W tamtym czasie nie istnia\u0142y jeszcze dwie ostatnie kaplice boczne \u2013 \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca i Matki Bo\u017cej Bolesnej \u2013 poniewa\u017c w ich miejscu znajdowa\u0142y si\u0119 boczne wej\u015bcia do \u015bwi\u0105tyni.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1658<\/h3>
<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105c\u0105 liczb\u0119 uczni\u00f3w i nauczycieli nauczanie przeniesiono do nowego budynku szkolnego, a klasztor jezuit\u00f3w rozszerzono na dawne pomieszczenia szkolne. W po\u0142owie XVII wieku w kolegium lublanskim uczy\u0142o si\u0119 oko\u0142o 700 uczni\u00f3w, a na pocz\u0105tku XVIII wieku liczba ta przekroczy\u0142a 900. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjna jezuit\u00f3w w Lublanie zapocz\u0105tkowa\u0142a szkolnictwo wy\u017csze w mie\u015bcie, poniewa\u017c od 1619 roku ich program nauczania obejmowa\u0142 tak\u017ce zaj\u0119cia na poziomie uniwersyteckim.<\/p>\n

<\/div><\/div> <\/div><\/div><\/div>\n\t\t\t\t

2. Renowacje, o\u0142tarze i sztuka<\/span><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1667\u20131670<\/h3>
Przy wsparciu Stan\u00f3w prowincjonalnych Kranjii do ko\u015bcio\u0142a dobudowano niezwyk\u0142\u0105 o\u015bmiok\u0105tn\u0105 kaplic\u0119 \u015bw. Franciszka Ksawerego. Kult tego \u015bwi\u0119tego zacz\u0105\u0142 si\u0119 intensywnie rozwija\u0107 od 1658 roku, kiedy udokumentowano pierwszy cud, a jego popularno\u015b\u0107 jeszcze bardziej wzros\u0142a dzi\u0119ki broszurom o jego \u017cyciu i obrazkom opublikowanym w 1666 roku.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1682<\/h3>
\"\"<\/p>\n

Przed ko\u015bcio\u0142em urz\u0105dzono Plac Akademicki (Trg sv. Jakoba<\/em>), z wybitn\u0105 figur\u0105 Matki Bo\u017cej na wysokiej kolumnie. Wizerunek Maryi odlano wed\u0142ug projektu polihistora Janeza Vajkarda Valvasora.<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1701<\/h3>
Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 podwy\u017cszony i otrzyma\u0142 nowe sklepienie, a tak\u017ce empory na pi\u0119trze nad kaplicami bocznymi.<\/p>\n

Dzi\u0119ki temu zyskano wi\u0119cej przestrzeni \u2013 z p\u00f3\u0142nocnych empor uczniowie mogli uczestniczy\u0107 w nabo\u017ce\u0144stwach, a z po\u0142udniowych r\u00f3wnie\u017c lublanska szlachta.<\/p>\n

Pracami kierowa\u0142 architekt Francesco Ferrata, a prace kamieniarskie wykona\u0142 Luka Mislej.<\/p>\n

Mislej jest r\u00f3wnie\u017c autorem nowego portalu g\u0142\u00f3wnego, przez kt\u00f3ry do dzi\u015b wchodzi si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a. Sklepienia ozdobiono stiukami pod kierunkiem Tommasa Ferraty.<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1702<\/h3>
Janez Jurij Remb oraz jego syn Fran\u010di\u0161ek Karel Remb namalowali dekoracje sklepie\u0144 ko\u015bcio\u0142a. Freski te nie zachowa\u0142y si\u0119.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1709\u20131738<\/h3>
\"\"<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wyposa\u017cony w nowe kamienne o\u0142tarze, kt\u00f3re mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na ich liczb\u0119 i jako\u015b\u0107, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba jest bez w\u0105tpienia najbardziej okaza\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w Lublanie.<\/p>\n

Dziesi\u0119\u0107 imponuj\u0105cych barokowych o\u0142tarzy z kamienia ozdobiono wspania\u0142ymi marmurowymi rze\u017abami, wykonanymi dla jezuit\u00f3w z Lublany przez weneckich rze\u017abiarzy takich jak Jacopo Contieri, Paolo Groppelli, Francesco Robba, Franz Rotman i Angelo Putti z bratem, a tak\u017ce Matthias Hendrickhs.<\/p>\n

O\u0142tarze wznie\u015bli lokalni kamieniarze Luka Mislej (primipil) i Franc Grumnik (documentar).<\/div><\/div> <\/div><\/div><\/div>\n\t\t\t\t

3. Historia po zniesieniu zakonu<\/span><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

21 lipca 1773<\/h3>
Papie\u017c Klemens XIV, pod naciskiem w\u0142adc\u00f3w Portugalii, Hiszpanii i Francji, rozwi\u0105za\u0142 Towarzystwo Jezusowe. Maj\u0105tek kolegium jezuit\u00f3w w Lublanie zosta\u0142 przekazany pa\u0144stwowemu funduszowi religijnemu.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

24 czerwca 1774<\/h3>
<\/p>\n

W dzielnicy Krakovo kobieta piek\u0105ca ryby wywo\u0142a\u0142a wielki po\u017car, kt\u00f3ry przekroczy\u0142 rzek\u0119 Ljubljanic\u0119 i rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 a\u017c do okolic \u015bw. Jakuba.<\/p>\n

W dzielnicy \u015bw. Jakuba ogie\u0144 strawi\u0142 66 dom\u00f3w oraz trzy ko\u015bcio\u0142y (\u015bw. Jakuba, \u015bw. Floriana i \u015bw. Rozalii), a tak\u017ce kolegium jezuit\u00f3w, szko\u0142\u0119 i seminarium.<\/p>\n

Z biblioteki jezuickiej uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 637 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re cesarzowa Maria Teresa przeznaczy\u0142a do u\u017cytku publicznego w liceum w Lublanie. Ksi\u0105\u017cki te stanowi\u0142y pierwszy zbi\u00f3r dzisiejszej Narodowej i Uniwersyteckiej Biblioteki S\u0142owenii.<\/p>\n

<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1775<\/h3>
Ko\u015bci\u00f3\u0142, powa\u017cnie uszkodzony w wyniku po\u017caru, otrzyma\u0142 nowy dach, jednak wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 budynk\u00f3w kolegium zosta\u0142a ca\u0142kowicie rozebrana. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 pod opiek\u0119 by\u0142ych jezuit\u00f3w mieszkaj\u0105cych w pobli\u017cu oraz dw\u00f3ch zakrystian\u00f3w.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1785<\/h3>
Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a utworzono now\u0105 parafi\u0119 miejsk\u0105 i mianowano pierwszego proboszcza.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1867<\/h3>
Przeprowadzono znacz\u0105ce prace restauracyjne w ko\u015bciele.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1869<\/h3>
\"\"<\/p>\n

Malarz Janez Wolf ponownie namalowa\u0142 fresk o\u0142tarzowy, kt\u00f3ry do dzi\u015b mo\u017cna zobaczy\u0107 za g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem autorstwa Robby.<\/p>\n

Dzie\u0142o wykona\u0142 w tradycji barokowego malarstwa iluzjonistycznego, inspiruj\u0105c si\u0119 o\u0142tarzem \u015bw. Ignacego autorstwa Pozza w ko\u015bciele Ges\u00f9 w Rzymie.<\/div><\/div> <\/div><\/div><\/div>\n\t\t\t\t

4. P\u00f3\u017aniejsze renowacje i historia wsp\u00f3\u0142czesna (XIX\u2013XXI wiek)<\/span><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1885\u20131886<\/h3>
\"\"<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 gruntownie odnowiony, zar\u00f3wno wewn\u0105trz, jak i na zewn\u0105trz. Podczas renowacji malarz Jurij \u0160ubic namalowa\u0142 cztery panele sufitowe w nawie, przedstawiaj\u0105ce sceny z \u017cycia \u015bw. Jakuba, kt\u00f3re mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n

\"\"<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1895<\/h3>
\"\"<\/p>\n

W czasie Wielkanocy Lublana zosta\u0142a nawiedzona przez silne trz\u0119sienie ziemi. Wie\u017ce ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba zosta\u0142y tak powa\u017cnie uszkodzone, \u017ce trzeba je by\u0142o rozebra\u0107 a\u017c do dachu ko\u015bcio\u0142a. Now\u0105 wie\u017c\u0119 zbudowano w 1897 roku (architekt Raimund Jeblinger).<\/p>\n

\"\"<\/div><\/div> <\/div><\/div>

<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

1982<\/h3>
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba ponownie przeszed\u0142 pod administracj\u0119 jezuit\u00f3w.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

2006<\/h3>
Centrum Konserwacji S\u0142owenii rozpocz\u0119\u0142o renowacj\u0119 kaplicy \u015bw. Franciszka Ksawerego. Prace konserwatorskie nadal trwaj\u0105.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

2007<\/h3>
W kwietniu Centrum Konserwacji zako\u0144czy\u0142o renowacj\u0119 obrazu o\u0142tarzowego\u00a0Wniebowzi\u0119cie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny<\/em>\u00a0(1822) autorstwa Matev\u017ea Langusa z kaplicy po p\u00f3\u0142nocnej stronie ko\u015bcio\u0142a.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

2008<\/h3>
W czerwcu zako\u0144czono renowacj\u0119 obrazu o\u0142tarzowego\u00a0\u015aw. Franciszek Ksawery<\/em>\u00a0autorstwa Paula K\u00fcnla z kaplicy o tej samej nazwie po p\u00f3\u0142nocnej stronie ko\u015bcio\u0142a. Poniewa\u017c kaplica nie zosta\u0142a jeszcze odnowiona, obraz tymczasowo powr\u00f3ci\u0142 do prezbiterium.<\/div><\/div> <\/div><\/div>
<\/div>
<\/s><\/l><\/div>
<\/div> <\/div>
\n\t\t\t\t\t\t\t

2015<\/h3>
<\/p>\n
    \n
  • W pa\u017adzierniku eksperci z Centrum Konserwacji odnowili ma\u0142\u0105 wie\u017cyczk\u0119 nad kopu\u0142\u0105 kaplicy \u015bw. Franciszka Ksawerego.<\/li>\n
  • Wsp\u00f3lnota jezuit\u00f3w przy ko\u015bciele \u015bw. Jakuba w Lublanie liczy\u0142a pi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w. Proboszczem by\u0142 ojciec Jo\u017ee Kokalj.<\/li>\n
  • W listopadzie (16 i 29) parafia obchodzi\u0142a 400-lecie konsekracji ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n

    <\/div><\/div> <\/div><\/div>

    <\/div>
    <\/s><\/l><\/div>
    <\/div> <\/div>
    \n\t\t\t\t\t\t\t

    2024<\/h3>
    W dniu \u015bwi\u0119ta \u015bw. Franciszka Ksawerego arcybiskup ks. Stanislav Zore po\u015bwi\u0119ci\u0142 odrestaurowan\u0105 kaplic\u0119 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Jakuba w Lublanie.<\/p>\n

    Renowacja, prowadzona od 2006 roku pod kierownictwem Centrum Konserwacji Instytutu Ochrony Dziedzictwa Kulturowego S\u0142owenii (ZVKDS), zosta\u0142a sfinansowana przez Ministerstwo Kultury Republiki S\u0142owenii oraz parafi\u0119 \u015bw. Jakuba w Lublanie.<\/div><\/div> <\/div><\/div><\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    [vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":298,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"class_list":["post-434","page","type-page","status-publish","hentry","description-off"],"campaignId":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=434"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":523,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/434\/revisions\/523"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}