{"id":249,"date":"2025-08-02T13:17:11","date_gmt":"2025-08-02T12:17:11","guid":{"rendered":"https:\/\/stjames.si\/pl\/?p=249"},"modified":"2025-08-06T19:19:17","modified_gmt":"2025-08-06T18:19:17","slug":"ferdinand-augustin-von-hallerstein-1703-1774","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stjames.si\/pl\/2025\/08\/02\/ferdinand-augustin-von-hallerstein-1703-1774\/","title":{"rendered":"Ferdinand Augustin von Hallerstein (1703\u20131774)"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ucze\u0144 Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, 1719\u20131721<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Ferdinand Avgu\u0161tin Hallerstein urodzi\u0142 si\u0119 w sierpniu 1703 roku w Lublanie, cho\u0107 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odo\u015bci sp\u0119dzi\u0142 w Menge\u0161u. By\u0142 wybitnym astronomem, jezuit\u0105-misjonarzem, naukowcem, matematykiem, kartografem i dyplomat\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 uko\u0144czy\u0142 w Menge\u0161u, a nauk\u0119 \u015bredni\u0105 oraz studia filozoficzne odby\u0142 w Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba w Lublanie.<\/p>\n\n\n\n

W 1721 roku wst\u0105pi\u0142 do Towarzystwa Jezusowego. Kontynuowa\u0142 formacj\u0119 w Wiedniu i Grazu, a przez pewien czas jako jezuita naucza\u0142 gramatyki.<\/p>\n\n\n\n

Kierowany powo\u0142aniem, poprosi\u0142 o wys\u0142anie go na misje do Chin. Hallerstein dotar\u0142 do Pekinu w 1739 roku, gdzie zosta\u0142 mianowany dyrektorem cesarskiego obserwatorium, a wkr\u00f3tce tak\u017ce cz\u0142onkiem cesarskiego trybuna\u0142u matematyczno-astronomicznego. Cesarz publicznie podzi\u0119kowa\u0142 chi\u0144skim naukowcom i jezuitom za trafne przewidywania za\u0107mienia s\u0142o\u0144ca, lecz \u017caden z ich oblicze\u0144 nie by\u0142 w pe\u0142ni dok\u0142adny. Obliczenia Hallersteina okaza\u0142y si\u0119 najtrafniejsze, co wywar\u0142o na cesarzu tak wielkie wra\u017cenie, \u017ce w 1746 roku mianowa\u0142 go dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego i awansowa\u0142 go do rangi wysokiego urz\u0119dnika pa\u0144stwowego w systemie mandary\u0144skim \u2013 zosta\u0142 mandarynem.<\/p>\n\n\n\n

W 1749 roku Hallerstein uko\u0144czy\u0142 spis ludno\u015bci oraz szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 map\u0119 Chin, a w 1769 roku uczestniczy\u0142 w publikacji obszernego atlasu kraju. W 1757 roku wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 katalog 3\u202f083 gwiazd, a w 1768 roku w Wiedniu opublikowano jego dzie\u0142o Obserwacje astronomiczne<\/em>, zawieraj\u0105ce badania prowadzone przez jezuit\u00f3w w Pekinie.<\/p>\n\n\n\n

W swoich notatnikach Hallerstein zamieszcza\u0142 r\u00f3wnie\u017c cenne dane techniczne. W 1761 roku, na podstawie rejestr\u00f3w podatkowych, dok\u0142adnie obliczy\u0142 liczb\u0119 ludno\u015bci i roczny przyrost naturalny w Chinach, staj\u0105c si\u0119 pierwszym Europejczykiem, kt\u00f3ry ujawni\u0142 te dane. Opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwszy szczeg\u00f3\u0142owy wykaz populacji, co wywo\u0142a\u0142o obawy o bezpiecze\u0144stwo w Chinach.<\/p>\n\n\n\n

Utrzymywa\u0142 korespondencj\u0119 z wieloma naukowcami swoich czas\u00f3w oraz z cz\u0142onkami Akademii Nauk w Petersburgu, kt\u00f3rej zosta\u0142 cz\u0142onkiem zewn\u0119trznym. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c w kontakcie z Royal Society w Londynie oraz z Akademi\u0105 Nauk w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Ferdinand Avgu\u0161tin Hallerstein zmar\u0142 29 pa\u017adziernika 1774 roku. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu jezuickim w Pekinie. Na jego nagrobku widnieje jego imi\u0119 w wersji \u0142aci\u0144skiej i chi\u0144skiej: Ferdinandus Augustus Hallerstein<\/em> i Liu Songling<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ucze\u0144 Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, 1719\u20131721<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-249","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-students","category-2","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=249"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":449,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions\/449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}