{"id":255,"date":"2025-08-02T13:26:16","date_gmt":"2025-08-02T12:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/stjames.si\/pl\/?p=255"},"modified":"2025-08-06T19:17:59","modified_gmt":"2025-08-06T18:17:59","slug":"jurij-japelj-1744-1807","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stjames.si\/pl\/2025\/08\/02\/jurij-japelj-1744-1807\/","title":{"rendered":"Jurij Japelj (1744\u20131807)"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex wpbbe-fc67998c\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow wpbbe-8460e224\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/stjames.si\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/students_10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-364\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ucze\u0144 Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, 1754\u20131760<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow wpbbe-5b505479\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jurij Japelj urodzi\u0142 si\u0119 w Kamniku 11 kwietnia 1744 roku jako syn Primo\u017ea Apela i Jery.<br>&nbsp;Pierwsze wykszta\u0142cenie zdoby\u0142 w Kamniku pod kierunkiem Miha Fran\u010di\u0161ka Paglovca. Po uko\u0144czeniu nauki prywatnej wst\u0105pi\u0142 do Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba w Lublanie. Nast\u0119pnie kontynuowa\u0142 studia w Gorycji i Grazu. W 1769 roku zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana w Trie\u015bcie. W 1771 roku mianowano go kapelanem w ko\u015bciele \u015bw. Antoniego w Trie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach 1773\u20131786 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kanonika i notariusza biskupa Herbersteina w Lublanie. Na jego zlecenie rozpocz\u0105\u0142 w 1777 roku t\u0142umaczenie Wielkiego Katechizmu w formie pyta\u0144 i odpowiedzi, kt\u00f3ry zosta\u0142 opublikowany w 1779 roku i doczeka\u0142 si\u0119 dw\u00f3ch wyda\u0144. W 1784 roku opublikowa\u0142 zbi\u00f3r pie\u015bni i hymn\u00f3w liturgicznych zatytu\u0142owany <em>Pie\u015bni, modlitwy i Ewangelie na oba nabo\u017ce\u0144stwa domowe<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z Bla\u017eem Kumerdejem zorganizowa\u0142 t\u0142umaczenie Pisma \u015awi\u0119tego. Nowy Testament zosta\u0142 wydany w dw\u00f3ch tomach \u2014 w 1784 i 1786 roku.<br>&nbsp;W 1787 roku zosta\u0142 mianowany profesorem dogmatyki w Je\u017eicy pod Lublan\u0105. W tym samym roku rozpocz\u0105\u0142 pisanie dzie\u0142a <em>Rozwa\u017cania i Ewangelie na wszystkie niedziele i \u015bwi\u0119ta w roku<\/em>, kt\u00f3re liczy\u0142o 382 strony. Uczestniczy\u0142 tak\u017ce w t\u0142umaczeniu Starego Testamentu, cho\u0107 jego wk\u0142ad by\u0142 tu mniejszy. Razem z Kumerdejem przet\u0142umaczy\u0142 pierwsze cztery ksi\u0119gi Moj\u017cesza, natomiast pi\u0105t\u0105 przet\u0142umaczy\u0142 samodzielnie. Pi\u0119cioksi\u0105g ukaza\u0142 si\u0119 drukiem w 1791 roku. W 1794 roku wyda\u0142 <em>Kazania na wszystkie niedziele w roku<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1795 roku zosta\u0142 proboszczem i dziekanem w Naklo, a w 1799 obj\u0105\u0142 kierownictwo seminarium w Klagenfurcie. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 przy reaktywacji Akademii Pracowitych (<em>Academia Operoseorum<\/em>), w kt\u00f3rej pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcj\u0119 sekretarza. W 1800 roku zosta\u0142 mianowany kanonikiem i doradc\u0105 konsystorza przez biskupa, a w 1806 mianowano go inspektorem szkolnym i delegatem do spraw edukacji. Ostatecznie w 1807 roku zosta\u0142 mianowany biskupem Triestu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pami\u0105tk\u0119 barona Wulfena napisa\u0142 elegi\u0119 w 1805 roku. Jego ostatnie drukowane s\u0142owa to hymn po\u017cegnalny dla cesarza Franciszka I.<br>&nbsp;Jest autorem gramatyki j\u0119zyka s\u0142owe\u0144skiego, o kt\u00f3rej wspomina r\u00f3wnie\u017c Linhart, a kt\u00f3rej r\u0119kopis przechowywany jest w Bibliotece Licealnej w Lublanie (od 1945 roku Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w S\u0142owenii).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jurij Japelj zmar\u0142 11 pa\u017adziernika 1807 roku w Klagenfurcie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ucze\u0144 Kolegium Jezuit\u00f3w przy Ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, 1754\u20131760<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-students","category-2","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":446,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions\/446"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stjames.si\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}