Autorem jest mistrz I.I.K.
Szczegóły dotyczące materiałów i wymiarów:

  • Materiał: srebro, młotkowane, odlewane, trybowane, pozłacane, kamienie
  • Wysokość: 71,5 cm
  • Szerokość: 33,5 cm
  • Wymiary podstawy: 28 x 19,6 cm

Opis monstrancji

Ta bogato zdobiona monstrancja posiada owalną, wypukłą podstawę o dynamicznym konturze, ozdobioną wyraźnymi wolutami, liśćmi akantu i muszlami. Elementy dekoracyjne łączą się z przodu i z tyłu w kartusz, wypełniony drobnymi kwiatami ułożonymi w ukośne siatki.

Podstawa przechodzi w profilowany stożkowy trzon, wzmocniony masywnym nodusem oraz dodatkowym elementem dekoracyjnym. W centrum oprawy znajduje się czterolistne otwarcie na hostię, otoczone masywnymi, przestrzennie wystającymi wolutami, pokrytymi liśćmi i ornamentyką rocaille.

Elementy rzeźbiarskie

W ramie umieszczono cztery w pełni ukształtowane putta, a także przedstawienia Boga Ojca, gołębicy (symbol Ducha Świętego) i Baranka Bożego. Dwa unoszące się putta trzymają róg obfitości wypełniony kwiatami, natomiast pozostałe dwa, siedzące na wolutach, podtrzymują kwiatowy wieniec.

Górna część monstrancji

Górną część monstrancji dominuje monumentalna rzeźba Boga Ojca, siedzącego przed rokokowym kartuszem i trzymającego kulę ziemską – dużą niebieską szklaną kulę. Krawędź kustodii ozdobiona jest rzędem małych przezroczystych kamieni, a szerszy brzeg, uformowany z muszlowych wolut, zawiera dwa większe kamienie – czerwony i niebieski. Lunula również jest posypana kolorowymi kamieniami.

Promienista rama uzupełnia bogato zdobioną górną część monstrancji.

Znak i kontekst historyczny

Na krawędzi podstawy znajduje się mały znak srebra, wskazujący na starsze dzieła wykonane dla Krainy w latach 1806–1807.

Dzieła tego samego wiedeńskiego złotnika obejmują kielichy z roku 1754, znajdujące się w kościele kapitulnym św. Mikołaja w Nowym Mieście oraz w katedrze w Lublanie.

Źródła archiwalne

Monstrancja jest wspomniana w Kronice parafialnej, tom 2, str. 69 (1755): Die prächtige Monstranz. Wzmiankowana jest również w inwentarzach z lat 1777–1850.

W inwentarzu z roku 1785 opisana jest jako srebrna i pozłacana, ozdobiona figurami i czeskimi kamieniami, wykonana z srebra 13-lotowego, o wadze 6 funtów. W roku 1803 jej wartość została oszacowana na 238 guldenów i 57 krajcarów.

Bibliografia

  • Kronika parafialna, Parafia św. Jakuba, Lublana, str. 69
  • Archiwum parafialne Lublana, św. Jakub, Dokumenty, Inwentarze fasc. 1769–1850, Archiwum Archidiecezjalne w Lublanie
  • V. Steska: Stare naczynia kościelne w Krainie, IMDK XVI, 1906, str. 21

This post is also available in DE, EN, ES, FR, SI, IT and SI.