Ołtarz Aniołów Stróżów został wzniesiony w roku 1723 dzięki ofiarności ojca jezuitów Jožefa Wiviza oraz dzwonnika Gašpera Franchiego. Rzeźby archaniołów Gabriela, Rafała i Michała, a także dwóch klęczących aniołów, zostały wyrzeźbione przez Francesca Robbę – była to jego pierwsza udokumentowana praca w kościele jezuitów.
Centralny obraz w ołtarzu głównym, przedstawiający Anioła Stróża, został namalowany przez Bartolomeo Liberiego w roku 1732, natomiast na mensie ołtarzowej znajduje się obraz Niepokalanego Serca Maryi, autorstwa Josefa Planka, datowany na 1860 rok.
Ołtarz ten miał szczególne znaczenie dla uczniów kolegium jezuickiego, stanowiąc miejsce pobożności i ufności w opiekę świętych aniołów.
Ołtarz Aniołów Stróżów został wzniesiony między 22 czerwca a 30 lipca 1723 roku. Koszty jego budowy, wynoszące 1500 złotych florenów, pokryli jezuita ojciec Jožef Wiviz oraz dzwonnik Gašper Franchi. Ołtarz zaprojektowano jako parę dla Ołtarza św. Józefa i zalicza się do najbardziej reprezentacyjnych barokowych ołtarzy kościoła. Jego forma odpowiada weneckiemu stylowi artystycznemu, który w połowie XVIII wieku wywarł istotny wpływ na sztukę sakralną w Lublanie.
Na wypukłej mensie ołtarzowej, wspieranej przez balustrady, wznosi się dynamiczna konstrukcja architektoniczna. Na pierwszym planie, na falistych cokołach, stoją dwie kolumny salomonowe, które podkreślają głębię przestrzeni. Obok nich znajdują się rzeźby archaniołów Gabriela (po lewej) i Rafała (po prawej). Kompozycję rzeźbiarską uzupełniają dwaj klęczący aniołowie na attyce oraz płaskorzeźba archanioła Michała, który z mieczem i wagą pokonuje Szatana w decydującym momencie sądu. Wszystkie te rzeźby zostały wykonane w 1723 roku przez Francesca Robbę, co czyni ten ołtarz pierwszym znanym dziełem artysty w jezuickim kościele w Lublanie. Figury Robby już wtedy ukazują styl przesiąknięty klasyczną równowagą, nadal jednak zakorzeniony w barokowej ekspresji.
W centrum ołtarza znajduje się obraz Anioła Stróża, namalowany w 1732 roku przez Bartolomea Liberiego, malarza szkoły weneckiej. Jego kompozycja, bogata w kolory i harmonijne światło, z czułością i duchową głębią rozwija narrację rzeźbiarską. Na mensie umieszczono obraz Serca Maryi, autorstwa Josefa Planka z 1860 roku, a pod mensą znajduje się kartusz z płaskorzeźbą Matki Bożej, otoczonej główkami aniołów — prawdopodobnie dzieło ucznia z warsztatu Robby.
Ołtarz w wyrazisty sposób przedstawia ikonografię potrydencką i teologiczne znaczenie trzech archaniołów:
- Gabriel, Boży posłaniec, zwykle przedstawiany z lilią;
- Rafał, przewodnik i uzdrowiciel, z pielgrzymim kijem i rybą;
- Michał, pogromca zła, obrońca dusz i wojownik niebiańskiego zastępu.
Jego wizerunek pokonującego Lucyfera nabrał szczególnego znaczenia w czasach odnowy katolickiej tożsamości.
Aniołowie stróże mieli szczególne znaczenie w szkole jezuickiej, będąc patronami drugiego roku nauki (tzw. principisti). Przed wzniesieniem tego ołtarza ich święto obchodzono uroczyście przy ołtarzu głównym, jednak od momentu jego konsekracji, ten dynamiczny barokowy ołtarz stał się centralnym miejscem wyrażania zaufania do anielskiej opieki, gdzie splatają się artyzm i duchowa pociecha.
This post is also available in DE, EN, ES, FR, SI, IT and SI.
